اطلاعات کلی کشور تاجیکستان
تاجیکستان کشوری کوهستانی در آسیای مرکزی است که بهخاطر طبیعت بکر، فرهنگ فارسیزبان و مردمانی مهماننواز شناخته میشود. این کشور کوچک اما جذاب، یکی از مقاصد روبهرشد گردشگری در سالهای اخیر بوده است.
موقعیت جغرافیایی
- واقع در آسیای مرکزی
- همسایه با: افغانستان (جنوب)، ازبکستان (غرب)، قرقیزستان (شمال)، چین (شرق)
- پوشیده از رشتهکوه پامیر
پایتخت
- دوشنبه
زبان رسمی
- تاجیکی (شاخهای از فارسی)
واحد پول
- سامانی (TJS)
دین غالب
- اسلام (اکثراً سنی)
جمعیت
- حدود ۱۰ میلیون نفر
آب و هوا
- کوهستانی
- زمستانهای سرد و تابستانهای معتدل
- مناطق کوهستانی دارای هوای خنکتر
ویژگیهای شاخص
- طبیعت فوقالعاده بکر: دریاچه اسکندرکُل، دریاچه کاراکول، کوههای پامیر
- فرهنگ نزدیک به ایران
- امنیت مناسب برای گردشگران
- هزینههای سفر و اقامت مقرونبهصرفه
جاذبههای گردشگری تاجیکستان
سرزمین کوههای بلند، رودخانههای خروشان و تاریخ چند هزارساله
تاجیکستان یکی از زیباترین کشورهای آسیای مرکزیه که ترکیبی از طبیعت بکر، معماری تاریخی و فرهنگ ایرانی–خراسانی رو در خودش داره. اگر دنبال مقصدی آروم، امن، ارزان و فوقالعاده دیدنی هستی، تاجیکستان انتخاب عالیه.
۱. دره پامیر – بام دنیا
یکی از شگفتانگیزترین مسیرهای جادهای جهان.
- ارتفاعات ۷ هزار متری
- دریاچهها و یخچالهای طبیعی
- روستاهای کوچک با فرهنگ اصیل پامیری
پامیر هایوی جزو زیباترین جادههای دنیا شناخته میشه.
۲. دریاچه ایسکندرکول
به نام اسکندر مقدونی.
آب سبز-آبی، کوههای اطراف، مسیر جنگلی و هوای خنک تابستونا.
مناسب: طبیعتگردی، کمپینگ، عکسهای شگفتانگیز.
۳. دوشنبه – پایتخت مدرن
- پرچمدار بلند ۱۶۵ متری
- کتابخانه مرکزی
- میدان استقلال
- مجسمه اسماعیل سامانی
شهر تمیز، امن و پر از کافههای خوب.
۴. خجند – شهر تاریخی سغدیان
یکی از قدیمیترین شهرهای آسیای مرکزی.
- قلعه خجند
- بازار پنجشنبه
- موزه باستانشناسی
- رودخانه سیردریا
فضا کاملاً ایرانی-تاجیکی و بسیار نوستالژیک.
۵. پنجکنت – تختجمشید خراسان
به خاطر آثار باستانی سغدیان و نزدیکی به دریاچه اسکندرکول خیلی محبوبه.
آثار:
- قلعه باستانی
- نقاشیهای ۱۵۰۰ ساله
- ویرانههای شهر کهن پنجکنت
۶. دریاچههای هفتگانه فَن (هفترنگ)
از لاجوردی تا سبز شفاف.
مسیر کوهستانی، درههای سرسبز و روستاهای فوقالعاده زیبا.
مناسب: کوهنوردی، پیادهروی، عکاسی.
۷. کولاب – منطقهای آرام با فرهنگ غنی
- آرامگاه میر سیدعلی همدانی
- باغها و رودخانههای زیبا
- معماری سنتی تاجیکی
۸. غارهای کارامیک و آثار باستانی
جای فوقالعاده برای علاقهمندان به باستانشناسی و تاریخ.
بقایای انسانهای اولیه و آثار دستساز هزاران ساله.
۹. سد نُرَک – یکی از بزرگترین سدهای جهان
دریاچه عظیم و محیط بسیار توریستی برای قایقسواری، تفریح و عکسبرداری.
انواع ویزای تاجیکستان
تاجیکستان از سالهای اخیر سیستم ویزای خود را سادهتر کرده و بسیاری از مسافران میتوانند بهصورت آنلاین اقدام کنند. انواع ویزا بهصورت زیر دستهبندی میشود:
۱) ویزای توریستی (Tourist Visa – T)
مناسب برای:
- سفرهای تفریحی
- بازدید از جاذبهها
- دیدار دوستان و آشنایان
مدت اعتبار:
معمولاً ۳۰ روز
قابلیت تمدید در داخل کشور: بله
نکته:
برای ایرانیها معمولاً راحت صادر میشود.
۲) ویزای تجاری (Business Visa – B)
مناسب برای:
- جلسات کاری
- قراردادهای تجاری
- همکاریهای اقتصادی
مدت:
۳۰ تا ۹۰ روز (گاهی چند بار ورود)
۳) ویزای کاری (Labor Visa – L)
برای افرادی که قصد کار قانونی در تاجیکستان دارند.
نیاز دارد به:
- دعوتنامه رسمی از کارفرما
- تاییدیه اداره کار تاجیکستان
مدت:
۳ ماه قابل تمدید تا یکسال.
۴) ویزای تحصیلی (Student Visa – S)
مناسب برای:
- دانشجویان دانشگاههای تاجیکستان
- دورههای بلندمدت آموزشی
مدارک:
- پذیرش رسمی دانشگاه
- تمکن مالی
- مدارک تحصیلی ترجمهشده
۵) ویزای درمانی (Medical Visa – M)
برای افرادی که قصد درمان در بیمارستانهای تاجیکستان را دارند.
نیازمند:
- دعوتنامه از مرکز درمانی یا پزشک
- مدارک پزشکی
۶) ویزای اقوام (Private Visa – P)
برای دیدار اقوام درجهیک در تاجیکستان.
نیاز به دعوتنامه معتبر از میزبان.
۷) ویزای ترانزیت (Transit Visa – TR)
برای عبور از تاجیکستان به مقصد کشور دیگر.
مدت اعتبار:
۳ تا ۵ روز
نیازمند ارائه بلیت مقصد بعدی.
۸) ویزای خبرنگاری (Journalist Visa – J)
برای افراد رسانهای، خبرنگاران و سازندگان محتوا.
نیازمند هماهنگی با وزارت اطلاعات تاجیکستان.
۹) ویزای دیپلماتیک و رسمی (D & O)
برای:
- مقامات دولتی
- دیپلماتها
- کارکنان سازمانهای بینالمللی
۱۰) ویزای الکترونیکی تاجیکستان (E-Visa)
سادهترین روش برای مسافرین ایرانی.
مزایا:
- آنلاین و سریع
- نیاز به مراجعه حضوری ندارد
- معمولاً ۳۰ روزه و یکبار ورود
مدارک:
- پاسپورت
- عکس
- پرداخت آنلاین هزینه ویزا
🛎️ چند هتل و اقامتگاه پیشنهادی در دوشنبه
Hyatt Regency Dushanbe
- هتلی لوکس ۵ ستاره واقع در نزدیکی دریاچه کومسومول و با فاصله کوتاه از فرودگاه بینالمللی دوشنبه.
- اتاقها مجهز به مینیبار، تهویه مطبوع، تلویزیون، امکانات اتوکشی، و… هستند.
- مناسب کسانی که دنبال راحتی، دسترسی به مراکز مهم شهر، و اقامت شیک هستند — مخصوصاً مسافران تجاری یا کسانی که در سفر کوتاه به پایتختاند.
Dushanbe Serena Hotel


4
- هتل ۵ ستاره با استخر (سرپوشیده)، مرکز اسپا و سلامتی، وایفای رایگان و دسترسی مناسب به مراکز شهر.
- اتاقها با طراحی مدرن، مینیبار، تهویه مطبوع، و بعضاً منظره کوه یا باغ — مناسب برای گردشگران تفریحی.
- مناسب برای کسانی که هم راحتی میخواهند هم نزدیکی به جاذبهها و مراکز شهر.
Firdavsi Hotel Dushanbe
Boarding

4
- هتل ۴ ستاره با امکاناتی مثل تهویه مطبوع، مینیبار، اینترنت رایگان در لابی، سرویس اتاق، خشکشویی و ترانسفر فرودگاهی.
- گزینهای مناسب برای مسافرانی که دنبال اقامت راحت ولی مقرونبهصرفهتر از هتلهای پنجستاره هستند.
Isra Hotel Dushanbe
4.1•Hotel

- هتل ۴ ستاره با وایفای رایگان، پذیرش ۲۴ ساعته، ترانسفر فرودگاهی و اتاقهای مناسب دوتخته یا یک تخته.
- فاصله نسبی کم تا فرودگاه — مناسب برای آغاز یا پایان سفر.
The Rumi Hotel & Residences Dushanbe
4.6•Hotel

4
- هتل چهار ستاره با امکاناتی مانند اینترنت وایفای، پارکینگ، صبحانه رایگان، و مناسب برای اقامت اقتصادیتر.
- گزینه منطقی برای کسانی که خواهان صرفهجویی در هزینه و اقامت سادهتر هستند.
🏕️ گزینههایی دور از شلوغی شهر — اقامت در مسیر کوهستان یا مناطق طبیعی
اگر قصد داری به مناطق طبیعیتر یا جادههایی مثل Pamir Highway بروی، هتلهای لوکس کمتر یافت میشوند — اما گزینههایی مثل مهمانخانه، خانه محلی یا اقامت ساده وجود دارد:
- در راه Pamir Highway غالباً مهمانخانهها (guesthouses) یا خانههای محلی (homestays) وجود دارند — همراه با امکانات پایه، حمام مشترک، آب سرد یا ساده و زندگی محلی.
- گاهی هم چادر زدن (camping) یا اقامت موقت در طبیعت انتخاب میشود — مخصوصاً برای دوستداران ماجراجویی و سفرهای طبیعی.
✅ نکات مهم در انتخاب محل اقامت در تاجیکستان
- در پایتخت (دوشنبه)، هتلهای ۴ تا ۵ ستاره امکانات کامل دارند و معمولاً رزرو آنلاین یا از طریق آژانس ممکن است.
- اگر قصد سفر به مناطق کوهستانی یا جادههای دورافتاده دارید — گزینههایی مانند مهمانخانه یا اقامت محلی معقولتر است؛ امکانات لوکس انتظار نداشته باشید.
- در فصلهای شلوغ (مثلاً تابستان) — زودتر رزرو کن تا گزینه مناسب پیدا شود.
- سادهترین و ارزانترین گزینه «اقامت محلی / homestay» در روستاها است که تجربه واقعیتر زندگی و فرهنگ محلی را میدهد.
راههای سفر به تاجیکستان
سفر به تاجیکستان برای ایرانیها نسبتاً آسان است و با توجه به نزدیکی فرهنگی و جغرافیایی، یکی از مقاصد محبوب آسیای مرکزی محسوب میشود. راههای سفر شامل هوایی، زمینی و ترکیبی است.
۱) سفر هوایی (مستقیم و غیرمستقیم)
راحتترین و سریعترین روش.
■ پروازهای مستقیم
در برخی فصلها یا دورهها، خطوط هوایی پرواز مستقیم تهران – دوشنبه ارائه میدهند.
(معمولاً از سوی هواپیمایی تاجیکستان یا شرکتهای چارتر)
مدت پرواز: حدود ۲ ساعت و ۱۰ دقیقه
■ پروازهای غیرمستقیم
اگر پرواز مستقیم نباشد، این مسیرها رایج هستند:
- تهران → استانبول → دوشنبه
- تهران → دوبی → دوشنبه
- تهران → آلماتی (قزاقستان) → دوشنبه
- تهران → تاشکند (ازبکستان) → دوشنبه
مزایا:
✔ امکان انتخاب تاریخهای متعدد
✔ قیمت مناسبتر در برخی مواقع
۲) سفر زمینی به تاجیکستان
برای ما ایرانیها مسیر زمینی کمی پیچیدهتر است، اما شدنی است.
مسیر زمینی پیشنهادی:
ایران → افغانستان → تاجیکستان
اما بهدلیل مسائل امنیتی افغانستان، این مسیر پیشنهاد نمیشود.
مسیر جایگزین (پیشنهادی):
ایران → ترکمنستان → ازبکستان → تاجیکستان
این مسیر نیاز به ویزای ترانزیتی دارد:
- ویزای ترکمنستان
- ویزای ازبکستان
- سپس ورود از مرز «تِرمِز» ازبکستان به تاجیکستان
✔ امنتر از مسیر افغانستان
✔ مناسب برای سفرهای ماجراجویانه و موتورسواری
۳) سفر ترکیبی (هواپیما + زمینی)
این مدل برای گردشگرانی استفاده میشود که میخواهند سفر اقتصادی داشته باشند.
گزینههای ترکیبی:
الف) پرواز به تاشکند (ازبکستان) → ورود زمینی به تاجیکستان
- پرواز تهران → تاشکند
- سپس سفر زمینی ۶–۸ ساعته تا مرز تاجیکستان
- ورود از مرز «چینَز» یا «تِرمِز»
ب) پرواز به آلماتی (قزاقستان) → زمینی به تاجیکستان
مناسب برای مسافرانی که قصد بازدید از چند کشور آسیای مرکزی را دارند.
۴) سفر با تورهای گروهی
اگر تجربه سفرهای آسیای مرکزی را نداری، این گزینه بهترین انتخاب است.
مزایا:
✔ راهنمای فارسیزبان
✔ برنامهریزی کامل مسیر
✔ امنیت و راحتی بیشتر
✔ مناسب برای خانوادهها
۵) سفر با ماشین شخصی یا موتور
کاملاً امکانپذیر است اما نیازمند:
- ویزای ترانزیت کشورهای مسیر
- کاپوتاژ
- بیمه مسافرتی بینالمللی
- آشنایی با مسیرهای پامیر
این سفر برای عاشقان جاده رویایی و بسیار مهیج است.
🍽️ غذاهای مشهور تاجیکی
آشپزی تاجیکستان ترکیبی از طعمهای ایرانی، افغانی، ازبکی و آسیای مرکزی است. غذاها معمولاً بر پایه برنج، گوشت گوسفند، سبزیجات تازه و ادویههای ملایم تهیه میشوند. تاجیکها به غذاهای سنتی و سالم شهرت دارند و در سفر به این کشور حتماً باید چند مورد از این غذاها را امتحان کنید.
۱) پلاو / اوشی پلو (Oshi Palov)
غذای ملی تاجیکستان و محبوبترین غذای کشور.
شامل برنج، گوشت گوسفند، هویج خلالی و پیاز.
✔ شبیه پلوهای ایرانی
✔ معمولاً با کشمش و نخود هم سرو میشود
۲) قوروتوب (Qurutob)
یکی از سالمترین و ویژهترین غذاهای تاجیکستان.
مواد اصلی:
- نان خشک (لَواش خشک)
- ماست یا دوغ غلیظ
- سبزیجات تازه (گوجه، پیاز، خیار)
✔ غذای تابستانی و بسیار محبوب زنان تاجیک
✔ بدون گوشت
۳) منتو / مانتی (Manti)
نوعی دامپلینگ آسیای مرکزی
پرشده با گوشت چرخکرده، پیاز و ادویه ملایم.
✔ شبیه «مانتی ترکی»
✔ با ماست سرو میشود
۴) ششلیک (Shashlik)
کباب سیخی معروف این منطقه.
- گوشت گوسفند یا گاو
- مزهدار شده با پیاز و ادویه
- کبابشده روی آتش زغال
✔ در اغلب رستورانهای تاجیکستان ارائه میشود
✔ محبوب گردشگران
۵) لگمان (Lagman)
نوعی نودل گوشتی با سبزیجات.
مواد اصلی:
- رشته دستساز
- گوشت
- فلفل دلمه، گوجه، سیر
- سبزیجات معطر
✔ شبیه خوراک نودل چینی – اما با طعم آسیای مرکزی
✔ نسخهٔ سوپی هم دارد
۶) سَمبوسه تاجیکی
نوعی سمبوسه پختهشده در تنور.
- پرشده با گوشت، پیاز، سیبزمینی یا سبزی
- روی نان کنجد پاشیده میشود
✔ با سمبوسه ایرانی فرق دارد و حجیمتر است
۷) شوربو (Shurbo / Shurpa)
سوپ سنتی تاجیک که بسیار مقوی است.
- گوشت
- سیبزمینی
- نخود
- گوجه
- سبزیجات
✔ مناسب مناطق سردسیر مثل پامیر
۸) جیزبیز (Jiz-Biz)
نوعی تکهگوشت گوسفند یا گاو که با پیاز، گوجه و فلفل تفت داده میشود.
✔ شبیه گوشتسرخکردنی ایرانی
✔ معمولاً با برنج یا نان سرو میشود
۹) سَمبوزه تنوری (Sambusa Tandoori)
سمبوسه مخصوص تاجیکستان که در تنور پخته میشود.
✔ ترد، معطر و محبوب اهالی
✔ معمولاً با چای سیاه سرو میشود
۱۰) لَبلابُو (Lab-Laboo)
نوعی خوراک چغندر و سبزیجات، محبوب در زمستان.
✔ غذای گیاهی
✔ سبک و مقوی
🍰 دسرها و نوشیدنیهای محبوب تاجیک
چای سبز یا چای سیاه
مهمترین نوشیدنی ملی؛ تقریباً کنار همه غذاها سرو میشود.
هالوا / حلوا تاجیکی
شبیه حلواهای آسیای مرکزی، پرچرب و شیرین.
کولچا (Kulcha)
نان شیرین سنتی همراه با کنجد و زعفران.
فرهنگ، آداب و رسوم تاجیکستان
تاجیکستان یکی از فارسیزبانترین کشورهای آسیای مرکزی است و فرهنگ آن شباهتهای فراوانی با ایران دارد. مهماننوازی، احترام به خانواده، سنتهای کهن و موسیقی اصیل از مهمترین ویژگیهای فرهنگی این سرزمین هستند. مردم تاجیکستان به هویت فارسی خود افتخار میکنند و بسیاری از رسوم آنها برای ایرانیان کاملاً آشناست.
۱) مهماننوازی و احترام به مهمان
تاجیکها مهمان را نعمت خدا میدانند.
در بسیاری از خانهها:
- برای مهمان بهترین اتاق آماده میشود
- اولین غذا برای مهمان کشیده میشود
- چایریزی و پذیرایی بسیار اهمیت دارد
✔ کاملاً شبیه فرهنگ سنتی ایرانیها
۲) جایگاه خانواده در جامعه
خانواده ستون اصلی زندگی مردم تاجیکستان است.
- احترام به بزرگترها بسیار مهم است
- تصمیمهای مهم خانوادگی با مشورت بزرگترها انجام میشود
- روابط خانوادگی بسیار صمیمی و نزدیک است
۳) لباسهای سنتی تاجیکستان
لباسهای سنتی تاجیکی رنگارنگ و برگرفته از فرهنگ فارسی و آسیای مرکزیاند.
برای زنان:
- پیراهنهای بلند رنگی
- جلیقههای طرحدار
- روسریهای ابریشمی
برای مردان:
- چپان (کت سنتی)
- کلاههای سنتی
- پیراهنهای بلند
۴) جشنها و مناسبتها
نوروز
بزرگترین جشن ملی تاجیکستان.
با سفره نوروزی، رقصهای محلی و مراسمهای سنتی.
ساده (Sada)
جشن باستانی روشنایی، شبیه جشن سده ایرانی.
عید قربان و عید فطر
بهعنوان کشور مسلمان، این دو عید بسیار مهم هستند.
عروسیهای تاجیکی
عروسیها مفصل و چندروزه برگزار میشوند:
- رقصهای سنتی
- موسیقی محلی
- غذاهای فراوان
- لباسهای رنگارنگ
۵) موسیقی و رقص تاجیکی
موسیقی تاجیکی ریشه در فرهنگ فارسی و آسیای مرکزی دارد.
موسیقیها:
- شاشمقام
- بدخشی
- آوازهای محلی با سازهایی چون دو تار، غیچک، تنبور
رقصها:
- رقصهای دستافشانی
- حرکات آرام و موزون
- لباسهای رنگارنگ و سنتی
۶) آداب غذا خوردن
چند نکته مهم در فرهنگ غذایی تاجیکها:
- قبل از غذا دست شستن ضروری است
- نان «نعمت» محسوب میشود و احترام خاصی دارد
- چای قبل و بعد از غذا سرو میشود
- غذا معمولاً روی سفره یا سفرهچین روی زمین سرو میگردد
۷) باورها و احترام به سنتها
مردم تاجیکستان به ریشههای فرهنگی و زبانی خود بسیار متعصباند.
- شعر حافظ، فردوسی و رودکی را گنجینه ملی میدانند
- ادبیات فارسی در مدارس ارزش زیادی دارد
- مردم نسبت به خارجیها با برخورد بسیار محترمانه رفتار میکنند
۸) سبک زندگی مردم تاجیکستان
- ساده و آرام
- بیشتر مردم زندگی اجتماعی قوی دارند
- معاشرت، چایخوری و دورهمیها بسیار رایج است
- ارزشهای خانوادگی و اخلاقی پررنگ است
سوغاتیهای محبوب تاجیکستان
تاجیکستان پر از سوغاتیهای سنتی و دستساز است که یادآور فرهنگ و هنر اصیل این کشور هستند. خرید سوغاتی نه تنها یادگاری جذاب برای خودتان است، بلکه بهترین هدیه برای دوستان و خانواده محسوب میشود.
۱) فرش و گلیمهای سنتی
- دستبافت و با طرحهای بومی
- رنگارنگ و منحصر به فرد
- مناسب برای تزئین خانه یا هدیه فرهنگی
✔ نکته: قیمت بستگی به اندازه و ظرافت بافت دارد
۲) صنایع دستی نقره و مسی
- ظروف سنتی، جواهرات و زیورآلات
- طراحیهای سنتی تاجیکی
- خرید از بازارهای محلی بهترین گزینه است
۳) پوشاک و پارچه سنتی
- لباسهای محلی زنانه و مردانه
- روسریهای ابریشمی و دستدوز
- پیراهن و چپانهای رنگی
۴) خشکبار و میوههای محلی
- زردآلو، آلو، بادام، پسته و گردو
- میوههای خشک محلی بسیار خوشطعم و تازه
✔ مناسب برای سوغاتی غذایی
۵) چای و ادویههای محلی
- چای سبز و سیاه اصیل تاجیکی
- ادویههای معطر و مخلوطهای سنتی
- قابل حمل و هدیه دادن به دوستان
۶) شیرینیها و حلواهای سنتی
- حلواهای محلی و شیرینیهای بومی
- بادامی و گردویی، مناسب برای هدیه
۷) صنایع چرمی و کیفهای سنتی
- کیف، کمربند، کفش و پاپوش چرمی
- با کیفیت و دستساز
- مناسب برای علاقهمندان به محصولات اصیل و کاربردی
۸) آثار هنری و نقاشیهای محلی
- تابلوهای دستی با موضوع فرهنگ و طبیعت تاجیکستان
- نقاشیها و هنرهای بومی، یادگاریهای منحصر به فرد
✅ نکات مهم خرید سوغاتی
- بهتر است از بازارهای محلی یا فروشگاههای معتبر خرید کنید تا اصل بودن محصولات تضمین شود.
- برای فرش و صنایع دستی، قیمتها قابل چانهزنی هستند.
- خشکبار و شیرینیها را در بستهبندی مناسب تهیه کنید تا تازه بمانند.
- برخی صنایع دستی مخصوص هر منطقه (مثلاً پامیر) هستند، پس حتما از مناطق مختلف سوغاتی بخرید.
نکات سلامت و دارو در سفر به تاجیکستان
سفر به تاجیکستان، بهویژه مناطق کوهستانی و دورافتاده، نیازمند رعایت برخی نکات سلامت و آمادگی برای شرایط غیرمنتظره است. با رعایت این نکات، سفر راحتتر و بدون دغدغه خواهید داشت.
۱) آب و نوشیدنیها
- آب لولهکشی معمولاً قابل نوشیدن نیست
- از آب معدنی یا آب جوشیده استفاده کنید
- همیشه بطری آب همراه داشته باشید، به ویژه در کوهستان و جادههای پامیر
۲) غذا و بهداشت خوراک
- غذاهای خیابانی ممکن است بهداشتی نباشند، بهتر است از رستورانهای معتبر یا مهمانخانهها غذا بخورید
- سبزیجات و میوهها را قبل از مصرف با آب جوشیده یا ضدعفونیکننده بشویید
- غذاهای گوشتی را حتماً کاملاً پخته مصرف کنید
۳) واکسنها و پیشگیریها
- قبل از سفر، بررسی واکسنهای پایه (مثل هپاتیت A و B، تیفوئید، آنفلوانزا) توصیه میشود
- واکسن COVID-19 در صورت نیاز با رعایت قوانین تاجیکستان
- داروهای ضد مالاریا معمولاً برای تاجیکستان ضروری نیست، مگر سفر به مناطق خاص یا مرزی
۴) داروهای ضروری همراه
- مسکنها: پاراستامول، ایبوپروفن
- داروهای گوارشی: ضد اسهال، ضد تهوع
- ضد حساسیت و کرمهای ضد التهاب
- بانداژ، چسب زخم و الکل برای ضدعفونی
✔ نسخه پزشک برای داروهای خاص (مثل فشار خون، دیابت) همراه داشته باشید